Spinoza’nın söylediği bir söz gece gece son derece kısıtlı olan beynimi yaktı: “Özgür insanın ölümden daha az düşündüğü bir şey yoktur.” Bu adam şimdi burada ne demek istemiş? İnsan ölümü her şeyden daha mı az yoksa daha mı çok düşünüyor?
Bir arkadaşım bu söze mealen: “Özgür insanın sorumluluk ve zorunlulukları azdır. Yani hayata isyan ettiren, bu yüzden de ölümü düşündüren pek fazla konusu olmaz.” diyor. Bu tanıma göre ben ziyadesiyle sorumluluk sahibi bir insan olmalıyım ki (bu benim için kesin olarak yanlış) ölümü her şeyden çok düşünüyorum.
Bence burada “ölümden daha az düşündüğü bir şey yoktur” derken, yani ölüm dışındaki her şeyi daha çok düşünür manası çıkmaz mı? Ben bir solağım, benim zihnim böyle şeyleri almıyor. Sistem hatası verdim.
Gerçi cümleyi anlaşılır olması maksadıyla biraz değiştirirsek, yani “Özgür insanın ölümden daha az düşündüğü bir şey yoktur.” yerine “Özgür insanın ölümden daha çok düşündüğü bir şey yoktur.” olarak düzeltirsek, bu sefer ölümü her şeyden çok düşünür manası çıkar. Bu durumda bu söz ile ölüm dışındaki hiçbir şeyi düşünmez şeklinde yorumlanabilir. Böylelikle arkadaşımın tanımı da eksik kalır.
Dolayısıyla ölümü düşünmeksizin sorumluluk, zorunluluk, dahası hayatı ve yaşamayı daha çok ciddiye almak söz konusu olur bu gibilerde. Fakat öyleyse hayatı bu kadar ciddiye alırken nerede kaldı salık verilen özgürlük?
11 Ocak 2026 |
içerik yazarı: admin (yazar profili)
içerik yayın tarihi: 31 Aralık 2022
bu içerik ilgini çekti mi?
0 / 0
#ölüm düşüncesi #özgürlük #sorumluluk #Spinoza özgür insan sözü #yaşam
